Bevalling

Inhoud:

Voorbereidingen

De laatste dagen voor de bevalling is het goed om een aantal zaken klaar te zetten en te regelen. Omdat je nooit weet wanneer de bevalling zal zijn, moet dit dus ruim op tijd! De volgende zaken moeten op orde zijn:

Top

Benodigdheden

Je hebt heel wat spullen nodig voor een nestje pups!

Vooraf klaarzetten:
Werpkist Een kist met zijkanten die minimaal lang genoeg zijn voor de teef om languit te liggen. Verder moet er ook ruimte zijn voor de pups. Er moeten stangen in zitten tegen het doodliggen (ca. 10 cm uit de kant en 10 cm hoog).
Warmtelamp of warmtemat keramische- of infrarood lamp of warmtemat. Test vooraf hoe je de zaak moet installeren om de gewenste temperatuur te realiseren.
Digitale koortsthermometer Om de temperatuur van de teef te meten.
Kleine thermometer Om de temperatuur in de werpkist te controleren.
Kranten Zorg voor een flinke voorraad kranten voor tijdens het werpen. Maak 4 lagen van kranten met plastic eronder. Zo kun je steeds een laag weghalen als het erg vuil wordt.
Tijdens de bevalling:
Vuilnisbak / vuilniszakken Hou een afvalbak bij de hand voor de troep.
Klok Om de (tussen)werptijden te noteren
Notitieblok Om de gang van zaken te noteren
Gekleurde bandjes Om de puppen te markeren. Zorg dat de bandjes niet te strak zitten
Weegschaal Om de puppen na geboorte en dagelijks daarna te wegen. Tegenwoordig zijn hiervoor heel voordelige digitale (keuken)weegschalen in de handel. Zorg wel voor een goede bak met een handdoekje onderin om op de weegschaal te zetten.
Vetbed (of dekentjes of lakens) Verwissel de kranten voor vetbed als de laatste pup geboren is. Verwissel dit 2x/dag of meer als het nodig is. Met 4 stukken kun je aardig wisselen.
Fototoestel + batterijen Voor de eerste plaatjes
Washandjes Om de pasgeboren puppen mee droog te wrijven (nieuwe washandjes eerst een aantal keren wassen, zodat ze goed vocht opnemen)
Goed om achter de hand te hebben:
Broedbox Doe de puppen eventueel in een kleinere box of doos als de teef een volgende pup aan het werpen is. Doe hier een kruik of zo in om te zorgen dat de pups niet afkoelen. Als de teef hier onrustig door wordt, kunnen de puppen ook gewoon bij haar blijven liggen.
Zaklamp Om de teef even tussendoor eruit te laten tijdens het werpen. Ze komen altijd 's nachts.
Riem en vaste halsband Hou haar aan de riem, omdat ze eventueel om een hoekje verdwijnt en daar een pup kan baren
Scherp veiligheidsschaartje Om de navelstrengen door te knippen. Dit kan echter ook gewoon met de hand door de streng af te rafelen.
Navelklemmetjes of flosdraad Om de navelstreng mee af te binden
Betadine Voor schoonmaken navelstreng
Steriele handschoenen Gebruik deze als je moet helpen bij het werpen
Zuigpipet Om slijm uit de bekjes en luchtwegen te zuigen bij puppen die niet goed ademen na geboorte
Puppymelk Voor als de puppen bijgevoerd moeten worden
Zuigflesje of maagsonde Voor als de puppen bijgevoerd moeten worden
Druivensuiker Voor energie voor de teef tijdens bevalling. Koop dit in poedervorm en los per keer 2 theelepels op en wat water of karnemelk.
Tel. nr. dierenarts Hou dit bij de hand om snel in actie te kunnen komen als dit nodig mocht zijn.
Eventueel:
Alternatief voor warmtelamp Een 100 Watt lamp met een dimmer in een hoek geeft voldoende warmte. De puppen kunnen als ze het koud krijgen de hoek in. De dimmer is om de hoeveelheid warmte te regelen.
Ventilator Voor als het erg warm is. Laat de ventilator over de kist waaien, niet erin.
Quick stop powder Om het bloeden te stelpen bij het doorknippen van de navelstreng (als een bloeding optreedt, indien de navelstreng afgerknepen en afgerafeld wordt treedt doorgaans geen bloeding op)

Top

De bevalling

De bevalling kondigt zich doorgaans ruim tevoren aan. Hieronder een tabelletje met een richtlijn voor de tijden dat alles in beslag neemt. Neemt het persen voor de eerste pup of de tussen-pup-tijd meer dan de anagegeven tijd in beslag, dan is het verstandig een dierenarts te raadplegen.

Daling lichaamstemperatuur 24 uur vooraf
ontsluiting gem 12 uur
persen voor eerste pup max 45 min
tussen-pup-tijd max 2 uur

En dan is het zover, de teef geeft overduidelijk aan dat haar pups eraan komen. Laat haar even kort uit, zodat haar blaas en darmen leeg zijn. Neem haar dan rustig mee naar de werpkist en ga erbij zitten. Stel haar desnoods wat gerust. Zorg dat alle spullen die je nodig hebt binnen handbereik staan. Het is erg handig als je hulp hebt van iemand tijdens de bevalling. Om de teef gerust te stellen is dit bij voorkeur een bekende van haar.
Hieronder staan een aantal items uitgelicht.

Aankleding werpkist Op de bodem van de werpkist moet iets liggen dat: vocht opneemt, desgewenst tussen de geboorte van de pups in verschoond kan worden, niet te onoverzichtelijk wordt door de graaflust van de moeder. Doorgaans wordt een aantal lagen kranten gebruikt, hoewel dit door het graven van de teef flink rommelig kan worden. Hierop kan een oud laken gelegd worden of een vetbedje. Een stuk tapijt (met jute bodem) kan ook goed gebruikt worden en heeft als voordeel dat het "graafbestendig" is.
Zorg dat aan de binnenkant van de werpkist geen onbehandeld hout aanwezig is. Dit is nl. niet schoon te houden.
Na de bevalling kan de troep uit de werpkist gehaald worden en kan de kist goed schoongemaakt worden. Daarna kan er een vetbedje in gelegd worden, eventueel met een dun laagje kranten eronder. Eventueel kan ook een stuk tapijt gebruikt worden, omdat dit beter bestand is tegen het graven van de teef.
Omgevingstemperatuur De temperatuur tijdens de bevalling moet niet te hoog zijn, omdat de teef het dan snel te warm heeft. Een temperatuur van 22-24 graden C is prima. lager kan wel, maar dan moeten de pups tijdelijk warm gehouden worden zodra ze geboren zijn. Direct na de geboorte zijn ze immers nat en vatten eerder kou.
Aankondiging bevalling Zo'n 24 uur voor de bevalling daalt de temperatuur van de teef 1,5 - 2 graden C. Direct vr de bevalling kan de temperatuur juist weer stijgen. De teef is voorafgaande aan de bevalling erg onrustig, hijgt veel en kan ook braken. Ze wil meestal niet eten. Ook kunnen de poten trillen, kan de teef heel erg gaan graven of heel erg aanhankelijk worden.
Positie teef tijdens bevalling Teven kunnen staand, hurkend of liggend bevallen. Laat haar het zelf bepalen. Als de teef niet in de werpkist wil, kan het helpen om e zelf bij in te gaan of er vlak naast te zitten. Na de bevalling van de eerste pup accepteren ze de kist mestal wel. Sommige teven willen absoluut niet in de werpkist werpen. Laat haar desnoods haar puppen dan elders krijgen en brengt ze na de bevalling over in de werpkist.
Vliezen en navelstreng Als een pup geboren is, zullen veel teven zelf de vliezen verwijderen, de navelstreng doorbijten en de pup drooglikken. Als de teef de navelstreng doorbijt, zorg er dan voor dat ze niet te fanatiek aan de pup trekt, omdat hier navelbreukjes door kunnen ontstaan.
Verwijdert de teef niet zelf de vliezen, dan is het zaak dit zelf te doen. Wacht hiermee niet te lang, want anders stikken de pups. De vliezen kunnen met de hand doorgescheurd worden. Begin bij het kopje, zodat de pup zo snel mogelijk kan ademen. De navelstreng kan met een scherp schaartje doorgeknipt worden. Zorg ervoor dat er nog zo'n 2,5 cm navelstreng aan de pup blijft zitten. Mocht er een bloeding optreden, dan kan een klemmetje geplaatst worden of de navelstreng kan me een stukje flosdraad afgebonden worden. Je kunt de navelstreng ook met de hand doorscheuren. Hou de navelstreng daartoe stevig vast tussen duim en wijsvinger. Hierdoor voorkom je dat je teveel aan de navelstreng trekt, waardoor een navelbreukje kan ontstaan. Bovendien knijp je de bloedvaten dicht, waardoor bloedingen voorkomen worden. Trek vervolgens met de andere hand stukjes van de navelstreng, zodat hij stukje bij beetje afgerafeld wordt tot hij door is.
Nageboorte Doorgaans eet de teef de nageboorte op. Als ze er veel eet kan ze diarree krijgen. Enkele nageboorten opeten is echter goed voor het op gang helpen van de melkgift. Desgewenst kunnen de andere nageboorten snel weggelegd worden (zorg dat je er een emmertje voor klaar hebt staan).
Hou goed in de gaten dat de teef alle nageboorten inderdaad uitwerpt. Indien er een achterblijft kan dit forse ontstekingsverschijnselen geven. een injectie met Oxytocine kan erbij helpen om de laatste nageboorte uit te laten drijven, maar soms komt deze pas een dag later. Dit kan vrij ongemerkt gebeuren, omdat de teef deze onmiddellijk opeet. Een groenige plek in de werpkist kan echter een aanwijzing zijn dat een nageboorte afgekomen is.
Behandeling pasgeboren pup Zodra de pup bevrijd is uit de vliezen en de navelstreng door is, kun je met een vochtopnemende doek de pup afdrogen. Een washandje werkt hiervoor heel praktisch. Wrijf heel stevig, bijna ruw, over de pup en houdt daarbij het kopje omlaag. Eventueel slijm en vocht dat in de luchtwegen zit kan hierdoor weglopen. Wrijf stevig door totdat de pup wat begint te protesteren. De geluidjes die de pup dan maakt zorgen ervoor dat de longen vrij komen en de pup goed kan ademen. Puppen die geen tekenen van leven vertonen moeten we op deze wijze blijven wrijven. Check eerst wel of er geen slijm in de longen zit. Desnoods kan een slijmzuigertje gebruikt worden. Ook kunnen we de pup tussen beide handen houden en met een roterende beweging (kopje aan de buitenkant) snel omlaag brengen. Hou het kopje daarbij goed vast, omdat de pup anders de nek kan beschadigen. Helpt dit nog niet, dan kunnen wisselbaden gegeven worden (warm/koud). Soms komt een pup nog na een half uur op gang, dus geef niet te snel op.
Als de pup geluid geeft en goed ademt, controleer dan overige zaken: evt. gespleten gehemelte, bijklauwtjes, andere afwijkingen. Controleer het geslacht van de pup en weeg het (dit laatste kan eventueel ook later als de teef duidelijk aangeeft de pup te willen hebben). Merk de pup desnoods met een gekleurd bandje of met nagellak. Leg dan de pup aan bij de moeder. Let erop dat de teef niet te fanatiek aan de nageboorte sjort.
Na de laatste pup Doorgaans wordt de teef rustiger na de laatste pup. Een ervaren persoon kan via palpatie voelen of de teef inderdaad leeg is. Als extra zekerheid kan een injectie met Oxytocine gegeven worden. Dit hormoon laat de baarmoeder samentrekken en drijft zo de laatste pup en de achtergebleven nageboorten uit.

Top

De nazorg

Temperatuur rondom de puppen Puppen zijn na de bevalling nat en zullen het daardoor snel koud hebben. Doe ze tijdens de bevalling desnoods in een box of doosje met een kruikje. Zodra de bevalling afgelopen is, kan de omgevingstemperatuur eventueel omhoog. Doorgaans wordt aangeraden om de puppen de eerste dagen bij 27 graden C te houden, maar dit vinden de meeste teven veel te warm. Ze gaan dan niet bij de puppen liggen en kunnen daar dan weer van overstuur raken. Bij een iets lagere temperatuur zullen ze wel bij de puppen gaan liggen. Hun aanwezigheid zal dan lokaal voor voldoende warmte zorgen voor de pups. Als de teef bij de pups ligt is een omgevingstemperatuur van 22-24 graden C voldoende. Kijk daarbij ook naar het gedrag van de puppen: kruipen ze op een hoop, dan hebben ze het koud en gaan ze wijd uiteen liggen, dan hebben ze het warm (genoeg). Een te hoge temperatuur is ook niet goed voor de puppen, omdat ze hierdoor eerder uitdrogen.
Uitvloeiing teef Direct na de bevalling kan de teef nog flink wat uitvloeiing hebben. De eerste week zal de uitvloeiing groen-zwart zijn en in de tweede week wordt deze geleidelijk aan rood van kleur. Na ongeveer twee weken wordt de uitvloeiing lichter van kleur en na ongeveer drie weken moet de uitvloeiing voorbij zijn. tot 4 weken na de bevalling kan dan nog wel eens een klein sliertje uitvloeiing uit de vulva komen. Het is goed om na de bevalling regelmatig de temperatuur van de teef in de gaten te houden om een mogelijke baarmoederontsteking vroeg te onderkennen.
De achterkant van de teef kan met een milde hondenshampoo gewassen worden. Als de teef een erg zware bevalling gehad heeft kan men hier gerust een dagje mee wachten en haar eerst wat rust geven.
Voeding en water teef Direct voorafgaand aan de bevalling zal de teef niet willen eten en ook direct na de bevalling zal ze nog weinig trek hebben. Tijdens de bevalling kan de teef wat druivensuiker gegeven worden. Los twee theelepels poeder op in water of karnemelk. Dit kan eeen of enkele keren herhaald worden, afhankeljk van hoe zwaar de bevalling is.
Een zogende teef heeft heel veel water nodig. Zorg dat de bak dichtbij de werpkist staat, want de meeste teven willen bijna niet bij de puppen weg. Hou de bak de eerste dagen regelmatig voor de teef om er zeker van te zijn dat ze daadwerkelijk drinkt. Ook kan op deze manier het voer aangeboden worden. Teven gunnen zich nauwelijks de tijd om te eten. Als de puppen verzorgd zijn en rustig bij haar liggen, kan een bak voer tussen haar voorpoten gezet woden. Vaak wil ze dan weleten
Zogende teven kunnen gevoerd worden met puppybrokken. Dit bevat tevens de juiste hooeveelheid calcium, zodat het risico op eclampsie verkleind wordt. Behalve puppybrokken kan ook heel goed compleet vers vlees gegeven worden (dit bevat dus niet alleen vlees, maar ook gemalen groenten en botten en extra vitamenen en mineralen).
Verzorging pups In principe verzorgt de teef de puppen. Soms gaat dit echter niet helemaal goed. Onervaren teven kunnen aanvankelijk weerstand tegen de puppen hebben. Ook na een keizersnede gebeurt dit wel. Blijf er bij en stel de teef gerust. Na een paar uurtjes gaat het dan meestal beter. Laat de teef in ieder geval de eerste nacht niet alleen, het zal niet de eerste keer zijn dat de pups worden doodgebeten. Soms heeft de teef enkele dagen nodig voordat ze de pups accepteert. Probeer in ieder geval de puppen wel te laten drinken bij de teef, omdat deze colostrum (melk van de eerste 24 uur) veel nuttige antistoffen tegen ziekten bevat.
Als alles goed gaat beperkt de verzorging van de puppen zich tot het controleren van hun groei en het op temperatuur houden en schoonhouden van de werpkist. Dit laatste is aanvankelijk geen probleem, omdat de teef alle ontlasting van de puppen opruimt. De enige vervuiling van de werpkist bestaat daardoor uit uitvloeiing van de teef en haar uitgevallen buikbaar.
Nazorg teef Problemen die regelmatig na de bevalling voorkomen zijn melkklierontsteking of baarmoederontsteking. Cconroleer daarom regelmatig de temperatuur en tepels van de teef. Als de tepels rood, gezwollen en pijnlijk zijn, laat de pups dan even niet drinken en ga met de teef direct naar de dierenarts.
Een probleem dat gezien wordt bij teven die in verhouding onvoldoende voeding opnemen en een hoge melkproduktie hebben, is eclampsie (zoogkramp). Dit wordt meestal gezien op de tweede tot derde week na het werpen, omdat dan de pups het meeste drinken. De teef gaat rillen en kan trillende bewegingen maken en/of een waggelende gang hebben. Ook kan de teef last ebben van aanvallen van spierkrampen, speekselen en verwijde pupillen. De lichaamstemperatuur kan oplopen tot zelfs 42 graden Celsius. De oorzaak van deze verschijnselen is een tekort aan calcium. Dit dient zo snel mogelijk door een dierenarts te worden aangevuld. Het is belangrijk dat in dit geval de pups dan ook direct bijgevoerd gaan worden om de teef te ontlasten.

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak