Castratie en sterilisatie

Inhoud:

Verschil tussen castratie en sterilisatie

Castreren wordt vaak geassocieerd met reuen en steriliseren met teven. Dit is niet juist. Beide ingrepen kunnen zowel bij teven als bij reuen uitgevoerd worden. Het verschil zit niet in het geslacht van het dier, maar in de behandeling:

Eigenlijk zouden we dus zowel bij teven als bij reuen over castratie moeten sproken, omdat altijd sprake is van het verwijderen van teelballen of eierstokken. De term sterilisatie is echter zo ingeburgerd, dat men vreemd opkijkt als er gesproken wordt over castratie van de teef. Ook wordt de werkelijke sterilisatie eigenlijk nooit uitgevoerd, omdat dit geen praktische voordelen biedt voor de gemiddelde hondenbezitter. In het vervolg zullen we daarom voor de begrijpelijkheid spreken van sterilisatie van de teef (waarbij we dus eigenlijk castratie bedoelen) en castratie van de reu.

Sterilisatie teef

Er zijn twee manieren waarop de teef geholpen kan worden:

In beide gevallen wordt de hormoonhuishouding benvloed, waardoor de productie van vrouwelijk hormoon nagenoeg verdwenen is. Ovariohysterectomie is mogelijk een wat zwaardere ingreep, omdat er meer verwijderd wordt. Bij ovarioectomie zal de baarmoeder niet meer onder invloed staan van hormonen en dus geen problemen meer geven in de toekomst. De noodzaak om die te verwijderen is daardoor niet aanwezig. Alleen bij oudere honden, waar er enige kans is op problemen met de baarmoeder, kan ovariohysterectomie een betere keuze zijn. Bij jonge honden zonder klachten wordt doorgaans alleen een ovarioectomie uitgevoerd.

Top

Leeftijd van castratie en sterilisatie

Tegenwoordig wordt door dierenartsen ook vaak geadviseerd om de teef reeds vr de eerste loopsheid te laten helpen. Elke loopsheid gaat immers gepaard met een bepaalde hormoonproductie in het lichaam. Deze hormonen verhogen de kans op kwaadaardige tumoren van de melkklieren. Hoe minder de teef loops geweest is, des te kleiner dus het risico op deze vorm van kanker. Er zijn echter toch wel een aantal nadelen te noemen van vroege castratie/sterilisatie:

Jonge sterilisatie of castratie is een ontwikkeling, die overgewaaid is uit de VS en daar vooral door de dierenbeschermingsorganisaties gepromoot wordt om ongeremde voortplanting van huisdieren te voorkomen. Voor de Nederlandse situatie lijkt deze aanpak echter meer nadelen dan voordelen te hebben.

Voordat men overgaat tot sterilisatie of castratie van de hond, dient men zich er goed van te overtuigen dat dit inderdaad noodzakelijke of gewenst is en dat deze ingreep inderdaad het beoogde effect zal hebben. Maar al te vaak wordt het mes in de hond gezet zonder een goede afweging van alle voor- en nadelen te maken.

Indien er echt goede redenen zin om de hond te helpen, dan is voor teven zo'n 2,5-3 maanden na de tweede loopsheid doorgaans een goed moment om haar te laten steriliseren/castreren. Voor reuen is het beste moment wat minder precies aan te duiden. In ieder geval moet de reu liefst volledig uitgegroeid zijn, maar tegelijkertijd moeten ongewenste gedagingen (waartegen castratie bedoeld is) zich zo min mogelijk hebben kunnen ontwikkelen. De leeftijd van 1-1,5 jaar lijkt dan redelijk.

Top

Medische redenen voor castratie/sterilisatie

Er kunnen een aantal medische redenen om een hond te castreren/steriliseren. Er wordt dan tot deze ingreep overgegaan als medicatie niet goed helpt. De volgende klachten kunnen door de ingreep verholpen of verminderd worden:

Top

Teven

Sterilisatie bij de teef is doorgaans een goede oplossing voor honden waarmee niet gefokt gaat worden. De teef wordt dan niet meer loops en heeft minder kans op kanker. Ook baarmoederontsteking kan dan niet meer voorkomen. Als de teef op jonge leeftijd geholpen wordt, zal het herstel niet lang duren. Op oudere leeftijd is het een hele ingreep, zeker als het gedaan wordt vanwege een baarmoederontsteking. De risico's op complicaties of zelfs overlijden van het dier zijn dan vrij groot.

Sterilisatie is niet altijd een goede oplossing. Door het wegnemen van de baarmoeder en eierstokken, wordt de productie van vrouwelijke hormonen weggenomen. De teef kan hierdoor een wat "mannelijker" gedrag krijgen. Vooral teven die al vrij dominant en agressief naar andere teven toe waren, zullen dit nog meer kunnen worden. Zeker bij meerdere teven in huis kan dit een belangrijke reden zijn om af te zien van sterilisatie!

Gesteriliseerde teven worden vaak snel dik. Dit komt doordat hun stofwisseling trager wordt als gevolg van de sterilisatie. Hierdoor hebben ze zo'n 20% minder voedsel nodig. Als we dus dezelfde hoeveelheid blijven voeren, zal de teef steeds dikker worden. Hierdoor zal ze ook minder actief worden. Om haar in conditie te houden moet dus minder voedsel verstrekt worden, liefst in combinatie met een ruime hoeveelheid beweging. De teef zal dan op het juiste gewicht blijven en ook normaal actief blijven.

Juist teven, die veel last van stemmingen hadden als gevolg van hormonale veranderingen in het lichaam, zullen vrolijker en minder wisselvallig qua stemming worden na de sterilisatie. Dit zal trainingen en dergelijke zeker ten goede komen!

In onderstaande lijst zijn voor- en nadelen van het laten helpen van een teef kort samengevat:
Voordelen Nadelen
  • Niet meer loops
  • Geen last van stemmingen
  • Geen baarmoederontsteking (dit is bij oude teefjes vaak de oorzaak van overlijden)
  • Minder kans op kwaadaardige tumoren van de melkklieren (mits uiterlijk voor de 4e loopsheid geholpen)
  • Geen last meer van schijnzwangerschap
  • Minder kans op suikerziekte
  • 10-20% krijgt last van incontinentie (urineverlies tijdens rust; vooral bij bepaalde rassen: Boxer, Dobermann, Dwergpoedel, Old English Sheepdog (Bobtail), Bouvier, Weimaraner, Riesen-Schnautzer en Ierse Setter; het probleem is met medicijnen doorgaans goed te verhelpen, maar deze moeten de rest van het leven van de hond gegeven worden)
  • Neiging tot dik worden n hongeriger
  • Minder mooie vacht (zachter, pluiziger, dunner)
  • Feller en dominanter naar andere teven
  • Verhoogde kans op botbreuken en gescheurde kniebanden bij castratie vr 1 jaar leeftijd

Top

Reuen

Een gecastreerde reu zal niet direct zijn 'mannelijkheid' verliezen. Tot 8 weken na de castratie kan een reu zelfs nog teven bevruchten! Het duurt zeker een half jaar voordat alle hormonen zich hebben aangepast en effect op het gedrag van de reu is waar te nemen.

Reuen worden vaak gecastreerd om minder dominant te worden en gezeglijker. Vaak helpt dit wel, maar is aanvullende training noodzakelijk om de hond goed onder controle te krijgen en te houden. Castratie wordt echter vaak gezien als een wondermiddel, waarmee alle problemen opgelost worden. Dit is zeker niet zo. Vooral slechte gewoontes zoals weglopen en vechten, zullen vaak niet opgelost worden. Alleen als de hond dit gedrag nog slechts een of enkele keren vertoond heeft, is er een goede kans dat het verdwijnt na castratie. Zeker als de hond al wat ouder is kan het gedrag echter een gewoonte geworden zijn, die blijft, ook als de hond gecastreerd is. Castreren van een reu lost dus lang niet altijd de problemen op.

In onderstaande lijst zijn voor- en nadelen van het laten helpen van een reu kort samengevat:
Voordelen Nadelen
  • Rustiger, gezeglijker
  • Minder agressief/vechterig
  • Minder wegloperig
  • Goede remedie tegen voorhuidsontsteking en prostaatklachten
  • Minder kans op testikelkanker
  • Neiging tot dik worden n hongeriger
  • Minder mooie vacht (zachter, pluiziger, dunner)
  • Gedrag verandert niet
  • Ruikt naar lekkere teef, worden door andere reuen besprongen
  • Verhoogde kans op botkanker
  • Verhoogde kans op botbreuken en gescheurde kniebanden bij castratie vr 1 jaar leeftijd

Chemische castratie

Omdat er ook nadelen aan castreren verboden zijn, is het goed om eerst eens uit te testen of castreren zou kunnen helpen. Hiertoe kan een zogenaamde 'chemische castratie' verricht worden. Dit is een hormooninjectie, die elke dierenarts kan geven. Ook zijn er implantaten (zogenaamde 'chips') die gedurende een half jaar hormonen afgeven en aldus een chemische castratie teweeg brengen. Helpt deze chemische castratie, dan is het zo goed als zeker dat een echte castratie ook helpt. Helaas is het omgekeerde niet zo: als de injectie niet helpt, is het niet zeker dat een castratie inderdaad niet zal helpen.

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak