Roedelgedrag

Samen sterk

De meeste onderzoekers zijn het er over eens dat de hond van de wolf afstamt. Wolven leven in een groep, die we roedel noemen. Deze roedel-structuur heeft veel voordelen voor de wolf. Samen met andere wolven in een groep heeft hij immers een grotere overlevingskans dan wanneer hij alleen is. Samen kun je immers gemakkelijker een prooi bemachtigen. De roedel wordt gezamenlijk verdedigd en ook voor het nageslacht biedt de roedel extra zorg en bescherming. Kortom, de wolven zijn voor alle belangrijke zaken in hun leven afhankelijk van elkaar.

Top

Roedelregels

Om alles binnen een roedel gladjes te laten verlopen, is het van belang dat er regels zijn. En die regels moeten dan ook strikt nageleefd worden. Dat wordt niet alleen onderling gecontroleerd, maar ook is er een leider van de roedel, die toeziet op de dagelijkse gang van zaken. Hoewel de regels gelden voor alle roedelleden, zijn sommigen meer bevoorrecht en mogen dus meer dan anderen. Binnen de roedel is daardoor een duidelijke hiërarchie waaraan strak de hand gehouden wordt. Deze noemen we rangorde. Reuen en teven hebben elk hun eigen rangorde, waardoor er altijd één ranghoogste reu en één ranghoogste teef zijn. Dit zijn de zogenaamde alfa-reu en alfa-teef. Doordat iedereen weet wat zijn/haar taak is en doordat iedereen zijn/haar plaats in de roedel kent, is er rust en orde en kan alle energie gebruikt worden voor de "kerntaken" (eten. overleven, voortplanten).

Top

Alfa en omega

De leider van de roedel wordt ook wel de Alfa genoemd. Meestal is dit een reu, maar het kan ook een teef zijn. De Alfa is niet per definitie de lichamelijk sterkste wolf, het gaat meer om geestkracht. De Alpha bepaalt wanneer er gejaagd wordt. Er is geen democratie. Als de Alpha eerst zou moeten overleggen met de andere wolven of er wel gejaagd wordt, dan is de prooi al lang verdwenen. De Alfa bepaalt ook wanneer er wordt gegeten en welke wolven zich mogen voortplanten. Dit zijn over het algemeen alleen de alfa-reu en alfa-teef. Deze ranghoge dieren zijn over het algemeen ook sterke en gezonde dieren, zodat deze regel de roedel ten goede komt.
Behalve de lusten heeft de Alfa ook de lasten. Op zijn schouders rust de verantwoordelijkheid om de juiste beslissingen voor de roedel te nemen. Een foute beslissing kan desastreus zijn. Een goede roedelleider zorgt er echter voor dat het goed gaat met de roedel, dat er rust is en voedsel. Dit geeft de roedelleden vertrouwen en daarmee een stukje rust. Alleen als ze het gevoel hebben dat de roedelleider geen goed werk levert, zullen ze hem uittesten of uitdagen. Tegen de tijd dat de roedelleider geestelijk zwakker wordt, zal hij "van de troon gestoten worden" door een jongere roedelgenoot.

Top

Overtredingen

Het handhaven van de regels is dus van enorme betekenis voor het voortbestaan van de roedel. Houdt een wolf zich niet aan de regels, dan waarschuwt de ranghogere eerst. Dimt de ranglagere in, dan is er verder niets aan de hand, de orde is hersteld. Werkt de waarschuwing echter niet of is de overtreding te groot dan wordt zeer duidelijk en direct bestraft. Als de schuldige zich overgeeft dan is de straf ook meteen weer afgelopen. Wellicht wordt nog een beetje waarschuwend nagegromd, maar daarna trekt de ranghogere zich terug en druipt de ranglagere af. Alles is erop gericht om elkaar geen onnodige schade toe te dienen. Wonden betekenen in de natuur immers vaak de dood. Dat is niet in het belang van de roedel, dus wordt alles bij voorkeur zonder bloedvergieten opgelost.

Top

Begrip en respect

Er is ook begrip en wederzijds respect in een wolvenroedel. Ranglaagsten mogen bijvoorbeeld het voedsel dat ze bemachtigd hebben verdedigen, zelfs tegen de roedelleider. Die zal in die gevallen rustig reageren, eventueel wat kalmerende signalen geven en de ranglagere verder met rust laten. Recente inzichten laten zien dat wolven in familiegroepen leven en naar elkaar eigenlijk meestal heel tolerant zijn. Enerzijds worden de roedelgegels nageleefd, maar anderzijds is er begrip en tolerantie, zolang het de roedel niet schaadt.
Binnen de roedel is er ook een taakverdeling, waardoor de roedelleider geholpen wordt bij zijn taken. Zo zijn er wolven die als verkenners voor de roedel uit gaan en prooi opsporen of waarschuwen bij gevaar. De roedelleider bepaalt dan wat te doen met dit signaal. Op deze wijze kan er dus initiatief bij ranglagere wolven liggen (het opsporen van prooi of gevaar), maar ligt de eindverantwoordelijkheid bij de roedelleider.

Top

Hondenroedels

Honden stammen af van wolven. Ze hebben nog veel dezelfde gedragingen als wolven. Het leven volgens de regels van een roedel zit nog zeer sterk in onze huishond. Als de baas geen problemen met zijn hond wil krijgen dan is dat een aspect waar hij terdege rekening mee zal moeten houden.
Hij zal moeten functioneren als een goede roedelleider. Dat wil zeggen: altijd en overal de leiding nemen over wat er gebeurt, zowel binnen- als buitenshuis. Het is niet nodig om de tiran uit te hangen, maar wel dient de baas het initiatief te houden.

Top

De hond is de baas

Als de eigenaar geen goede roedelleider is, dan zal de hond zich verplicht voelen deze rol op zich te nemen. Veel honden hebben hier echter niet de aanleg voor en worden dus bloednerveus van deze opgedrongen leidersrol. Ze hebben het gevoel dat ze overal bij moeten zijn en alles moeten controleren. Ze kunnen slecht inschatten wie indringers zijn en wie welkome vreemden zijn. Ze begrijpen niet hoe de mensenwereld werkt en zijn dus niet in staat de juiste beslissingen te nemen. Kortom: de hond wordt een ramp in huis.
Zelfs honden die wel leiderscapaciteiten hebben kunnen beter geen baas in ons huis worden. Hij gaat dan immers de regels stellen en er op toezien dat ze nageleefd worden. En reken maar dat hij consequent is. Bij overtredingen zal hij eerst waarschuwen. Als er dan nog niet geluisterd wordt dan zal hij straffen, bijten bijvoorbeeld. En dan is het ineens een valse hond die weg moet of die door de dierenarts ingeslapen zal moeten worden. De hond was echter niet vals, maar had de leiding van de roedel overgenomen. Dit alles dankzij een baas die niet als baas overkwam.
Is de baas wel een duidelijk leider, dan kan de hond met een gerust hard in zijn mand gaan liggen slapen en de dagelijkse beslommeringen aan zijn baas overlaten.

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak