Oogafwijkingen

Inhoud

Afwijkingen aan het gezichtsvermogen:

Top

Oogleden

Er zijn twee afwijkingen aan de oogleden, die vrij algemeen voorkomen:

Beide afwijkingen zijn erfelijk van aard. Hoewel de oogleden operatief gecorrigeerd kunnen worden is het over het algemeen niet aan te bevelen met dieren te fokken die deze afwijking hebben. Er zijn daarentegen een aantal rassen, waarbij deze afwijkingen geaccepteerd zijn en soms zelfs door de rasstandaard vereist worden (Bloedhond, Bassethound).

Top

PRA = Progressieve Retina Atrofie

Letterlijk vertaald betekent dit voortschrijdende netvlies-degeneratie. PRA staat voor een groep van erfelijke aandoeningen van het netvlies. Hoewel er verschillen zijn in de wijze waarop en de leeftijd waarop de aandoening zich manifesteert, leiden ze uiteindelijk allemaal tot totale blindheid van de hond.

Bij sommige rassen (Ierse Setter, Noorse Elandhond) begint de aandoening al heel vroeg (op 6 weken leeftijd). De oorzaak van het probleem zit in dit geval in de vroege ontwikkeling van de staafjes en kegeltjes. Vaak vertonen pups van 12 weken oud al afwijkend gedrag doordat ze slechter zien. De honden worden in 1 tot 2 jaar compleet blind.

Kleine poedels, Amerikaanse en Engelse Cocker SpaniŽls, Portugese Waterhonden en Labradors hebben een vorm van PRA, waarbij zowel staafjes als kegeltjes degenereren. De aanvankelijke ontwikkeling verloopt normaal, maar op latere leeftijd (vanaf ca. 1 jaar) degenereren ze. Dit is het meest voorkomende type PRA en honden worden meestal met 3 tot 7 jaar blind of slechtziend.

Het eerste teken van PRA is meestal nachtblindheid, omdat de staafjes eerder degenereren dan de kegeltjes. De honden botsen dan in een slecht verlichte kamer tegen objecten aan. Later degenereren ook de kegeltjes en wordt de hond geheel blind. Vaak hebben deze honden vergrote pupillen en de eigenaren zien vaak een vreemde reflectie in de ogen.

PRA wordt vererfd via een autosomaal recessief gen (behalve bij Husky's, waar het gebonden is aan het geslachtschromosoom). Hierdoor kunnen dieren drager zijn zonder zelf de afwijking te hebben, wat selectie tegen de aandoening bemoeilijkt. Indien beide ouderdieren drager zijn, zullen de pups groot risico lopen om de afwijking te krijgen.

In de VS zijn testen ontwikkeld die de genetische aanleg voor PRA kunnen aantonen. In Nederland worden honden van daarvoor gevoelige rassen getest door de ogen te "spiegelen". Dit moet gebeuren bij speciaal daarvoor gekwalificeerde en door de Raad van Beheer aangewezen dierenartsen.

Top

CEA = Collie Eye Anomaly

De aandoening is zo genoemd, omdat vooral collies (kort- en langharige Schotse Herdershonden, Shelties, Border Collies en Australian Shepherds) de aandoening hebben. CEA wordt veroorzaakt door een erfelijke abnormale ontwikkeling van de middelste lagen van het oog (o.a. netvlies en zijn bloedvaten). De afwijking kan variŽren in ernst. Sommige dieren worden totaal blind, terwijl anderen geen merkbare hinder ondervinden.

De meest voorkomende vorm van CEA is een afwijking van het bloedstelsel achter in het oog. Dit kan bij het spiegelen van het oog waargenomen worden als een niet-gepigmenteerd deel. Beide ogen zullen dit vertonen, maar dit kan in verschillende mate zijn. Hoewel de honden hier niet blind van worden, zijn ze wel drager van CEA en moeten daarom van de fokkerij worden uitgesloten. De aandoening kan worden waargenomen bij puppies van 5 - 7 weken leeftijd. Later kan de afwijking gemaskeerd worden door pigmentvorming in het oog. Het is dus belangrijk de puppies op jonge leeftijd te onderzoeken.

Bij ernstigere vormen van CEA vallen er gaten in het netvlies. Dit kan reeds bij puppies van 5 tot 7 weken worden waargenomen. Deze aandoening kan een of beide ogen betreffen en varieert in ernst van zeer kleine ondiepe gaatjes tot extreem grote diepe gaten.

In een aantal gevallen van CEA is sprake van gedeeltelijk tot totaal loslaten van het netvlies in een of beide ogen. Meestal ontwikkelt zich dit reeds in jonge pups en leidt het tot totale blindheid. Ook in geval er gaten vallen in het netvlies, kan dit leiden tot loslaten van het netvlies en zelfs bloedingen in het oog.

CEA is erfelijk en wordt autosomaal recessief overgebracht. Daarom dient elke drager te worden uitgesloten van de fokkerij.

Top

Cataract (grijze staar)

Cataract is over het algemeen een aandoening die optreedt bij oudere honden. Het heeft dan te maken met het verouderingsproces. Cataract wordt meestal vooraf gegaan door een grijze, zilveren of blauwige gloed in het oog, zoals bij oude honden zichtbaar is. De iris is nog wel helder zichtbaar en ook het oppervlak van het oog is helder. De honden hebben hier weinig last van. Indien het op jongere leeftijd optreedt, is sprake van een erfelijke aandoening, ook wel Jeugd-cataract genoemd. Afhankelijk van het type kan deze worden gediagnosticeerd vanaf 2 maanden tot 7 jaar leeftijd.

Cataract is een vertroebeling van de lens als gevolg van genetische aanleg, trauma, oogontsteking, suikerziekte, diverse genetische oogaandoeningen of voedingsdeficiŽnties. Sommige vormen tasten slechts het omhulsel van de lens aan, anderen de kern. De omvang van cataract is erg variabel en daarmee ook de mate waarin het zicht van de hond beperkt wordt. Hoe kleiner het aangetaste gebied, hoe minder het zicht van de hond beperkt wordt. Enkele vormen van Cataract zijn echter progressief, dat wil zeggen dat ze steeds ernstiger worden.

Omdat Jeugd-cataract het gevolg kan zijn van een ontsteking, die tevens verdere schade aan het oog kan doen, is behandeling noodzakelijk. In ernstige gevallen kan de lens vervangen worden door een plastic lens.

Top

Glaucoom (groene staar)

In de oogbol is een continue aan- en afvoer van oogvocht. Glaucoom is een aandoening, waarbij de afvoerkanalen van het oogvocht verstopt raken. Hierdoor neemt de hoeveelheid oogvocht in het oog toe, waardoor de druk in de oogbol toeneemt. Het oog wordt hierdoor groter en boller. Indien hier niet snel wordt ingegrepen, kan de oogzenuw worden afgekneld, waardoor blijvende blindheid optreedt.

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak