Oren

Inhoud

Problemen van het oor:

Top

Oormijt

Oormijt is een parasiet, die zich in de oren van de hond nestelt. Een andere benaming voor oormijt is oorschurft. Er zijn verschillende soorten oormijten. Degene die het meest voorkomt is Otodectes cynotis. Het zijn kleine lichtgrijze speldenknopgrootte 'spinnetjes', die leven van restjes van oorsmeer en afgestorven cellen van de huid. Ze leven graag in de oren, omdat het daar lekker warm en donker is. Oormijten hebben een voorkeur voor warme broeierige oren. Hangoren en dan vooral de oren van langharige honden zijn extra vatbaar daardoor. De oormijt kan echter ook in de nek, op de rug of zelfs helemaal bij de staartbasis gevonden worden. Deze oormijt is niet kieskeurig en kan leven op honden, katten, fretten, vossen en heel zelden ook kortstondig op de mens. Bovendien kan de oormijt enkele maanden overleven in de omgeving van het huisdier (bijvoorbeeld in de mand).

Al een paar mijten kunnen jeuk in het oor veroorzaken. De jeuk ontstaat doordat het speeksel en de ontlasting van de oormijt een allergische reactie bij de gastheer veroorzaken. Hierdoor gaan de klieren in het oor meer donkerbruin oorsmeer produceren. Wanneer je hond aan zijn oren krabt of veel met zijn oren klappert, dan is dat vaak het teken dat er iets mis is met het oor. Een zwarte korrelige massa in het oor met daarbij een onaagename geur zijn een teken van een oormijtinfectie.

Oormijt vraagt een specifieke medische behandeling, alleen zelf schoonmaken of een oorcleaner is niet afdoende. Er zijn verschillende middelen op de markt, die echter niet voor elke hond even veilig zijn om te gebruiken. Bovendien moet het trommelvlies intact zijn want anders kan je hond doof worden van deze middelen. Daarom moet eerst het oor geÔnspecteerd worden met een otoscoop (= oorspiegel).

Oormijt is zeer besmettelijk en het is daarom noodzakelijk om beide oren te behandelen ook al vertoont het andere oor geen symptomen. Het grote probleem met oormijt is om een herinfectie te voorkomen. De oormijt gaat al op de vlucht voor water. Als de oren behandeld worden, dan vlucht de oormijt uit de oren van de gastheer richting de staart om daar te wachten tot de kust weer veilig is om terug te keren naar de oren. Bij herinfecties is het dus zaak om niet alleen de oren maar het hele huisdier en zijn/haar omgeving behandelen. Ook de overige honden, katten en fretten moeten dan in de gaten gehouden worden, want deze kunnen drager zijn; dat wil zeggen een infectie met oormijt zonder jeuk hebben. De cyclus van ei tot volwassen oormijt duurt 3 tot 4 weken. Dus behandeling tegen oormijt moet een maand duren om herinfectie uit te sluiten. Hou je hond zolang hij onder behandeling is ook even uit de buurt van vreemde honden.

Top

Grasaar

In gebieden waar het gras flink hoog opgroeit, zal het zaad gaan vormen. Dit gebeurt in de vorm van zogenaamde grasaren. Hoewel dit onschuldig oogt, kan het een gevaar vormen voor onze honden. Grasaren bestaan uit zaden met weerhaakjes. Hierdoor kunnen ze zich aan de vacht van de (meestal) langharige hond vasthechten. Langzaam maar zeker dringen sommige van deze zaden zich vervolgens door de huid heen. Het lichaam beschouwt deze zaden als lichaamsvreemd materiaal en gaat hierop reageren met een ontsteking. Meestal ontstaat er een fistel om het ontstekings vocht af te voeren.

De ontsteking geeft veel ongemak voor de honden. De zaden kunnen erg diep in het weefsel dringen en zijn vaak erg moeilijk te vinden. Deze zaden kunnen ook via het oog achter de oogbol terechtkomen en daar een ernstige ontsteking veroorzaken. Andere zaden komen weer in het oor terecht en kunnen daar als ze niet op tijd worden verwijderd door het trommelvlies dringen met alle ellende van dien.

Hoe merk je dat je hond een grasaar heeft?

Top

Bloedoor

Bij een bloedoor is er sprake van een onderhuidse bloeding. Dit kan ontstaan door een verwonding (beet, doornige struik, etc.), maar ook door overmatig krabben aan en schudden met de oren. In dat laatste geval zal dus niet alleen het bloedoor behandeld moeten worden, maar zal ook gezocht moeten worden naar de oorzaak van het krabben.

Een bloedoor is te herkennen aan een enorme zwelling van de oorschelp. Deze moet door de dierenarts behandeld of geopereerd worden 10 dagen na het ontstaan; dit in verband met de periode van genezing van het bloedvat in de oorschelp. Wordt dit oor niet op de juiste wijze behandeld, dan ontstaat een zeer pijnlijk schrompeloor.

Behandeling van een bloedoor bestaat uit het wegzuigen van het bloed. Daarna wordt het oor meestal gefixeerd (tegen de kop gelegd en verbonden), zodat de hond er niet weer mee kan schudden. Dan bestaat namelijk een grote kans dat de oorschelp weer volloopt met bloed. Bij terugkomen van het probleem kan de dierenarts ook door middel van een aantal hechtingen de beide huidgedelten tegen elkaar fixeren. Meestal is dit afdoende.

Top

Acute oorontsteking

Oorzaken

Oorontsteking bij de hond speelt zich meestal af in de uitwendige gehoorgang. In vakjargon heet zo'n ontsteking otitis externa. Een oorontsteking kan talrijke oorzaken hebben:

Symptomen

Een oorontsteking laat zich eenvoudig vaststellen. Het dier flappert met zijn oren of krabt eraan en piept soms van de pijn en heeft dan vaak ook zijn kop scheef. De binnenkant van de oorschelp is rood en vies. Bovendien kan het zeer onaangenaam ruiken en het oor kan 'lopen'. Een oorontsteking kan voorkomen aan ťťn oor of aan beide oren.
Bij een middenoorontsteking kan het evenwichtsorgaan aangetast worden; dan zijn de klachten ernstiger. Het dier loopt vaker met de kop scheef en kan evenwichtsstoornissen krijgen en loopt dan vaak kringetjes of valt zelfs om.

Behandeling

Bij ieder dier met een oorontsteking is goed onderzoek van belang. De dierenarts zal moeten kijken of er sprake is van een besmetting met oormijt en/of een infectie door bacteriŽn en/of schimmels van de gehoorgang of dat er iets anders aan de hand is. Soms is aanvullend onderzoek nodig. Hierbij kunnen we denken aan een uitstrijkje of een kweek van het oorsmeer, maar ook aan rŲntgenfoto's van de schedel.
Een niet-behandelde oorontsteking kan tot complicaties leiden. De mogelijk aanwezige bacteriŽn en/of schimmels krijgen dan de kans om te gaan te woekeren, waardoor de infectie snel verergert. Een niet of slecht behandelde buitenooraandoening kan zich uitbreiden naar het middenoor en het binnenoor. Honden en katten kunnen dan evenwichtsstoornissen krijgen en doof worden.
Oorontsteking kan alleen genezen door de onderliggende oorzaken en de complicaties aan te pakken. De dierenarts zal de oorzaak opsporen en op basis daarvan een lokale en/of algemene behandeling voorschrijven. Alle vreemde lichamen moeten verwijderd worden, de pijn moet bestreden worden met pijnstillers, de parasieten verdelgd met aangepaste geneesmiddelen en de eventuele infectie beheerst met lokale en/of algemene antibiotica, afhankelijk van de ernst van de infectie. Bij gebruik van lokale geneesmiddelen moet het oor eerst gereinigd worden met een oorhygiŽneproduct voor honden en katten.

In de meeste gevallen zullen de oren van de hond met zalf behandeld moeten worden. Dit gaat als volgt: zorg dat een klein beetje zalf aan de buitenkant van het tuitje van de tube zit. Dit vergemakkelijkt het inbrengen. Het is belangrijk om de zalf in de gehoorgang zelf aan te brengen, zo diep mogelijk. n de diepte zit het probleem, dus het is belangrijk dat de zalf daar ook komt. Dit lukt het beste als je het oor iets omhoog aantrekt, dan het tuitje (bij een grote hond helemaal) in het oor steekt en dan het oor samen met de tube iets laat zakken. Knijp dan een beetje zalf uit de tube. Masseer niet te veel, de zalf verspreidt zich zelf wel door de warmte en beweging. Masseren drukt de zalf ook weer naar buiten.
Maak indien nodig met een wattenprop de oorschelp schoon (geen wattenstaafjes!!).
Deze behandeling moet, tenzij anders voorgeschreven, dagelijks herhaald worden. Na 1 week zal controle door de dierenarts gewenst zijn om te zien of de behandeling aanslaat.

Het is onverstandig om af en toe een keer een beetje zalf in het oor te doen. De bacteriŽn worden onvoldoende gedood en op den duur worden ze resistent tegen het antibioticum. Vaak behandelen betekent ook, dat de normale bacteriŽn in het oor gedood worden en zo plaats maken voor bacteriŽn die zeer resistent zijn tegen diverse, soms alle antibiotica, zoals Pseudomonas. Het advies is dan ook zo gericht mogelijk behandelen (goede diagnose!) en minimaal 7 - 10 dagen. Bij een steeds weer terugkerende oorontsteking, waarbij kennelijk de locale behandelingen niet afdoende werken moet de dierenarts op zoek gaan naar andere behandelingsmogelijkheden, waaronder de homeopathie.
Let goed op dat de hond niet gevoelig reageert op zalf of cleaner in de vorm van roodheid, pijn of heftige jeuk. Het middel kan in zo'n geval erger zijn dan de kwaal. De zalf moet goed aangebracht worden. Soms reageert een hond niet goed op de zalf behandeling, alleen omdat de eigenaar te voorzichtig is bij het aanbrengen van de zalf. Laat de dierenarts of paraveterinair anders even voordoen hoe de zalf moet worden aangebracht.

Gebruik geen oude aangebroken tubes; de vervaldatum verkort na opening van de tube. Een geopende tube is maximaal 1 jaar houdbaar na aanbreken. Een latere vervaldatum op de tube geldt dus niet meer nadat de tube is aangebroken. Hou je verder ook aan de bewaarcondities, zoals bewaren bij kamertemperatuur (15 - 25 graden Celsius).

Voorbestemde honden

Oorontsteking kan bij alle honden voorkomen, maar sommige rassen zijn genetisch voorbestemd. Honden met hangoren (Cocker SpaniŽls, Golden Retrievers, Poedels, Setters), honden met veel haar in de gehoorgang (Maltezers) en honden die veel talg produceren (Dashonden, Cocker SpaniŽls, Duitse herders) lopen meer risico. Shar-pei's hebben van bij de geboorte een nauwe gehoorgang en zijn dus ook "risicopatiŽnt".

Top

Chronische oorontsteking (Pseudomonas)

Oorzaken

De meest oorontstekingen zijn goed te behandelen. In een aantal gevallen wordt een ontsteking chronisch en dan kan een oorontsteking zeer hardnekkig zijn. Gistinfecties komen dikwijls terug en een infectie met de beruchte Pseudomonas bacterie is vaak resistent tegen alle mogelijke antibiotica en krijgt daardoor de kans zeer chronisch en pijnlijk te verlopen.
Er zijn voor het chronisch worden van een oorontsteking een aantal oorzaken te noemen:

En natuurlijk is een combinatie van oorzaken ook mogelijk.

Behandeling

Gehoorgang moet open

Eerst moet ervoor gezorgd worden, dat de gehoorgang open is. Bij een aangeboren vernauwde gehoorgang lukt dat niet. Als de gehoorgang vernauwd is door een ontsteking moet die ontsteking bestreden worden. Om die reden bevatten de meeste oorzalven ontstekingsremmers als prednison, hydrocortison, triamcinolon; alle bijnierschorshormonen. Lokaal toegepast vallen de bijwerkingen wel mee. In ernstige gevallen schrijft de dierenarts ook prednison of aanverwante preparaten voor, die als tablet of injectie toegediend worden. Bij langere kuren zijn bijwerkingen te verwachten.

Voordat de behandeling start, moet in de meeste gevallen de gehoorgang gespoeld worden. Oorspoelingen kunnen een belangrijke bijdrage leveren in de therapie om overtollig ontstekingsmateriaal en oorsmeer te verwijderen. Dat moet grondig gebeuren en daarom wordt dit bij voorkeur onder algehele verdoving uitgevoerd. In een aantal gevallen moeten de oude littekens en verkalkingen als gevolg van de chronische ontsteking worden weggehaald.

Een bekende operatietechniek is die volgens Zepp. Hiermee wordt het verticale deel van de uitwendige gehoorgang geopend en ontstaat er een directe verbinding tussen de horizontale gehoorgang en de buitenwereld. Deze operatie heeft alleen zin als er sprake is van een ontsteking van de gehoorgang, die zich door zwelling en afsluiting zelf onderhoudt. Als de huid van de oorschelp zelf ook chronisch ontstoken is en verdikt, heeft Zepp geen zin. Bovendien mag er geen Pseudomonas in het spel zijn. Die kan nog wel eens na de operatie voor teleurstellingen zorgen, ofschoon ook hier de ingreep volgens Zepp soms toch nog wonderen kan verrichten. De Zepp operatie is wat minder in zwang tegenwoordig, maar als de indicatie goed gesteld is, kan het een verlossende operatie zijn. Bovendien is het alternatief, de totale verwijdering van de gehoorgang tot aan het trommelvlies (Total Ear Canal Ablation =TECA) niet zonder meer altijd een succes. De hond is in elk geval doof aan de geopereerde kant en vaak ontstaan er nare wondfistels, die meestal niet te genezen zijn en dan ook langdurige nabehandeling vragen.

De Zepp operatie is een pittige ingreep. Gedurende de periode tussen operatie en hechtingen verwijderen (10 dagen) is de operatieplek pijnlijk en behoeft veel verzorging vanwege het overmatige wondvocht. Het gebied van de operatie was immers toch al sterk geÔnfecteerd.

Antibiotica lokaal en algemeen

Bij bestrijding van een bacteriologische oorinfectie moet er een bacteriologisch onderzoek plaats vinden en een antibiogram gemaakt worden, om te bepalen welke antibiotica succesvol kunnen zijn. In zeer chronische gevallen is het noodzakelijk niet alleen een kweek van de uitwendige gehoorgang te maken, maar ook apart van het midden oor. Pseudomonas is vaak niet gevoelig voor antibiotica, of maar voor een enkele, die nou net niet in een oorzalf of oordruppel op de markt zijn. Met oorzalven en -druppels komen dierenartsen steeds meer in problemen wat de therapie betreft vanwege de strengere registratieplicht van diergeneesmiddelen. De veel gebruikte combinatiepreparaten zullen in de toekomst niet of nauwelijks meer bestaan en het assortiment oorpreparaten wordt hiermee steeds kleiner. Met de nog wel toegestane middelen kan de dierenarts met behulp van een injectievloeistof een passende oordruppel bereiden. Het is hierbij heel belangrijk om voldoende zalf in de gehoorgang in te brengen, zodat de lokale dosis antibiotica voldoende hoog is. Vaak moet er hoog gedoseerd worden en de behandeling moet voldoende lang zijn. Dat kan per geval variŽren van 14 dagen tot in sommige gevallen zelfs 2 maanden.

Preventie

In aantal gevallen, vooral bij honden met een natuurlijke aanleg voor oorontsteking, zal het regelmatig schoonhouden van de oren veel narigheid kunnen voorkomen. Er zijn verschillende oorcleaners in de handel. Belangrijk is echter om erop verdacht te zijn, dat oorzalven, maar ook oorcleaners een overgevoeligheidsreactie kunnen veroorzaken en dan dus een ontsteking verergeren in plaats van genezen! Behalve de reguliere oorcleaners zijn er ook homeopathische oordruppels verkrijgbaar.

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak