Socialiseren

Een serieuze fokker zorgt voor een goede socialisatie van de puppen in het nest. Bij de nieuwe eigenaar ligt de belangrijke taak om het werk van de fokker voort te zetten. Hoe dat moet en wat je vooral wel of niet moet doen, wordt hier uitgelegd.

Top

Socialiseren, wanneer en waarmee?

Socialiseren is het wennen aan en leren omgaan met allerlei zaken waar een hond later mee in aanraking zou kunnen komen. De socialisatieperiode duurt tot 12-14 weken leeftijd. Alles waar een pup in die periode op een positieve manier mee in aanraking komt, zal hij later als normale zaken zien en niet bang voor zijn. Welke dingen moet je dan zoal aan denken? Allereerst zijn dat de dingen in en rondom huis. De dingen in huis kent de pup doorgaans al vanuit zijn tijd bij de fokker. Je kunt dan denken aan muziek, TV, stofzuiger, volwassen mensen, kinderen, keukengeluiden, de tuin en wellicht ook andere huisdieren zoals katten. Soms kennen puppen ook al zaken zoals een lift en de bench. De dingen rondom huis betreffen dan ook mensen (die op allerlei manieren langs komen), auto's (die rijden langs of je kunt er als pup in), bussen en treinen, fietsers, vuilnisbakken (vooral in het donker zijn die héél raar!) , winkels (met grote spiegelende winkelruiten en langsrijdende rammelende winkelwagentjes). Voor de mensen die later gaan sporten met de hond, kan het zeker nuttig zijn om de pup alvast mee te nemen naar de hondenschool of een wedstrijd.

Socialiseren kost tijd. Veel tijd. Want het is niet zo dat je 'even' je rariteitenlijstje langs gaat en dan klaar bent. Nee, socialiseren doe je meerdere keren op verschillende momenten, maar op hetzelfde onderwerp. Dus ga je niet één keer naar het winkelcentrum, maar toch zeker drie of vier keer. En eigenlijk ben je nog steeds niet klaar als je pup 14 weken oud is, want om te voorkomen dat je hond de dingen weer vergeet, moet je alles eigenlijk nog eens lichtjes in de herhaling gooien tot de hond een half jaar oud is.

Top

De kunst van het socialiseren

Socialiseren is niet hetzelfde als de pup domweg kennis laten maken met een bepaalde prikkel. Dat is zoiets als je pup op straat zetten en zeggen "nou, je vindt het wel, hè". Hij zal dan inderdaad van alles tegen komen, maar je hebt geen idee hoe het afloopt. Als je je pup aan de riem meeneemt naar van alles en nog wat, heb je ook geen idee hoe het afloopt. Je pup zal er ongetwijfeld veel van leren, maar dat zijn niet per definitie de dingen die jij voor ogen had. Je pup kan ook onbedoeld veel negatieve ervaringen opdoen en daardoor voor zijn leven 'verpest' worden. Want wat hij leert in de socialisatieperiode blijft héél lang hangen, en wellicht wel blijvend.
OK, dus we gaan niet zomaar met de pup overal heen, maar wat doen we dan wel? Dat ligt voor een belangrijk deel aan de pup. Wat kan die aan? Wat heeft hij wel of niet meegekregen bij de fokker? Waarvan is die wel en niet onder de indruk? Een pup die bijvoorbeeld op een boerderij geboren is, zal totaal niet onder de indruk zijn van een grote trekker die langsrijdt. Vaak zal daardoor een vrachtwagen die langsrijdt ook geen probleem zijn. Heb je een pup die dit heel erg spannend vindt, dan ga je de eerste keer NIET direct langs de weg staan waar veel grote voertuigen langs komen. Dat zou namelijk teveel van het goede zin, de pup zou bang worden en voor de rest van zijn leven een angst houden voor het geraas van grote voertuigen. Met zo'n pup bouw je het langzaam op: je gaat eerst op wat afstand staan, laat de pup er rustig naar kijken. Let goed op de pup? hoe reageert die? Zie je wat aarzelingen? Dan ga je de volgende keer naar dezelfde plek. Zie je dat je pup het goed aan kan? Dan ga je de volgende keer wat dichterbij het drukke verkeer staan.
Wat je ook kunt doen is de pup op je arm nemen VOORDAT je in de buurt van het drukke verkeer bent. Het op de arm nemen zal de pup daardoor niet associëren met het drukke verkeer. Als je in de buurt van die drukte komt, kan je pup veilig vanaf je arm de boel bekijken. Je geeft hem dan een stukje extra bescherming. Natuurlijk moet hij het later, als hij groot is, zelfstandig aan kunnen. Maar nu is hij nog een peuter en die moet je een beetje helpen. Als het dan allemaal wat bekender voor hem wordt, is de volgende stap, dat hij op eigen benen de boel mag verkennen.
Hetzelfde geldt voor ander prikkels, bijvoorbeeld een schoolplein vol kinderen. Gooi je pup niet voor de 'leeuwen' door alle kinderen erop af te laten gaan, maar laat de kinderen met een paar tegelijk rustig kennismaken. Kun je dat niet regelen, hou je pup dan op de arm, zodat hij de zaak van bovenaf kan bekijken. Neem je pup dan dus op je arm VOORDAT je tussen de schoolkinderen staat.
Sleutelwoorden bij socialiseren zijn: stapje voor stapje , zelf de regie houden en zorgen dat de ervaringen voor je pup positief zijn.

Top

Socialiseren en habitueren

Bij het socialiseren is het belangrijk om je doel voor ogen te houden. Wat wil je bereiken? Bij schoolkinderen wil je graag dat je pup die leuk gaat vinden en er vriendelijk mee omgaat. Bij koeien in de wei is het een ander verhaal. Als je pup die leuk gaat vinden en er heerlijk achteraan gaat jagen, dan schiet je je doel voorbij en heb je een probleem gecreëerd. Eigenlijk wilde je met het socialiseren op koeien en paarden bereiken dat je hond ze niet eng vindt. Maar niet meer dan dat! In vaktermen noemen we dat geen socialiseren, maar habitueren. Habitueren is 'gewennen aan' in de zin van 'het hoort erbij, maar je doet er niks mee'. Dus iets wat niet speciaal leuk is, maar gewoon onderdeel van de leefomgeving is. Habitueren doe je door ergens vaak langs te lopen, desnoods de hond belonen voor niet reageren op bijvoorbeeld die rennende paarden in de wei. Als je naar een kinderboerderij gaat om je pup kennis te laten maken met konijnen, schapen, kippen en dergelijke, is het daarom zeer belangrijk dat je je pup leert om niet teveel op deze dieren te reageren. Snuffelen mag (een hond maakt kennis door te ruiken), maar al te enthousiaste interacties moeten rustig onderbroken worden door de pup mee te nemen.

Top

Hoeveel, hoe vaak?

Hoeveel tijd moet je nu besteden aan het socialiseren. De een gaat continu op stap met de pup en laat deze in korte tijd met van alles kennis maken. De ander doet dat juist niet en doseert. De een beweert dat je een pup ook kunt oversocialiseren, de ander spreekt dit weer tegen. Zoals zo vaak zal de waarheid ergens in het midden liggen. Veel hangt af van hoe je pup is en hoe die reageert op prikkels. Elke prikkel zal door je pup verwerkt moeten worden. Als hij alweer nieuwe prikkels krijgt, voordat hij de oude heeft kunnen verwerken, dan 'loopt het koppie op een gegeven moment over'. Dan trekt hij het niet meer. Het is dus belangrijk dat je pup de tijd krijgt om alles een plekje te geven en te verwerken. Hoeveel tijd dat kost, zal per pup anders zin. Heb je een pup die zich nergens wat van aantrekt, dan zal hij prikkels snel verwerkt hebben, want die maken dan weinig indruk op hem. Heb je een pup die alles toch wel wat spannend vindt, dan zal die pup meer tijd nodig hebben om die spannende gebeurtenissen te verwerken. En daarbij geldt ook nog: wat de ene pup spannend vindt, zal op de andere pup weinig indruk maken. Dat heeft met karakter te maken, maar ook met eerdere ervaringen. Een pup die op het platteland geboren is en regelmatig trekkers langs heeft zien komen, zal van vrachtwagens in de stad minder onder de indruk zijn, dan een pup die nog nooit een groot voertuig gezien heeft.
Het is dus zaak om goed te kijken hoe je pup reageert op prikkels. Heet hij er moeite mee, dan geef je hem erna wat rust, zodat hij de ervaringen goed kan verwerken. Heeft hij er duidelijk geen moeite mee, dan kun je gerust kort erop iets anders met hem ondernemen.

Top

Neem de tijd

Als we een pup in huis nemen, hopen we dat deze tenminste tien jaar, liever nog 15 jaar wordt. Wat is dan die paar weken socialiseren op een hondenleven? Als je in die korte periode tijd investeert in een gedegen socialisatie, dan heb je er een hondenleven lang plezier van. Zo'n investering in tijd, aandacht en moeite betaalt zich dubbel en dwars terug! Neem dus die tijd!

Top

Ook na 14 weken leeftijd

Socialiseren houdt niet op als je pup 14 weken oud is. Denk niet 'zo, dat hebben we gehad'. Natuurlijk leg je de basis in deze periode, maar het is heel belangrijk om tot minimaal een half jaar leeftijd de socialisatie regelmatig nog even dunnetjes over te doen. Extreem gesteld: als je een goed gesocialiseerde pup vanaf 14 weken leeftijd in een hok stopt en met een half jaar er weer uit haalt, dan zal het grootste deel van de socialisatie vergeten zijn en heb je dus alsnog een zeer angstige hond, die overal van schrikt. Deze hond heeft weliswaar meer kans om weer sociaal te worden dan een hond die in zijn jeugd niks heeft meegemaakt, maar het zal toch een flinke klus worden. Honden kunnen in de periode tot een half jaar ook weer dingen vergeten en dus 'desocialiseren'. Die termijn van een half jaar is ook niet zo vast, want ook daarna kan een hond iets vergeten als het lang geleden is. Is dat erg? Dat ligt eraan. Is het erg als een hond niet meer gewend is aan kleine kinderen? Misschien niet direct, maar stel dat je kleinkinderen krijgt, dan kan het toch vervelend zijn als je hond daar niet mee overweg kan. En zo zijn er meer voorbeelden te bedenken.
Socialiseren: neem je tijd, denk er goed over na en doe het goed. Daar heb je een hondenleven lang plezier van!

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak