DCM: Dilaterende CardioMyopathie

Inhoud

Top

Wat is dilaterende cardiomyopathie?

DCM is een hartziekte. De term "cardiomyopathie" betekent letterlijk "zieke hartspier". Om te begrijpen wat de ziekte inhoudt, is het goed om ook iets te weten over de normale werking van het hart. Het hart pompt bloed door het lichaam rond en zorgt er zo voor dat zuurstof en voedingsstoffen naar de organen gebracht worden en afvalstoffen afgevoerd worden. Het hart bestaat uit spierweefsel, ook wel myocard genoemd, en is verdeeld in boezems en kamers. Bij de boezems (het bovenste deel van het hart), stroomt het bloed het hart in. Vervolgens stroomt het door naar de kamers van waaruit het verder het lichaam in wordt gepompt. De rechterkant van het hart ontvangt zuurstofarm bloed en pompt dat naar de longen om zuurstof op te nemen en kooldioxide (een afvalproduct) af te geven. Vervolgens gaat het zuurstofrijke bloed terug naar het hart, maar komt nu aan de linkerkant het hart binnen. Het hart pompt dit via de slagaders naar de rest van het lichaam. In het hart zitten vier kleppen die ervoor zorgen dat het bloed slechts één richting op kan stromen. De hartslag wordt vanuit een bepaald punt gestimuleerd, waardoor het hart samentrekt.

Er zijn bij honden twee soorten cardiomyopathie: Hypertrofische Cardiomypathie (HCM) en Dilaterende Cardiomyopathie (DCM). Bij Hypertrofische Cardiomypathie (HCM) treedt er een verdikking van de hartspier op, waardoor de inhoud van het hart kleiner wordt en er minder bloed rondgepompt kan worden. Bij Dilaterende Cardiomyopathie (DCM) zijn de hartkamers juist vergroot en de spieren die de hartwand vormen zijn uitgerekt en daardoor dunner (zie figuur). Doordat de hartspier verslapt of dunner is geworden, is het hart minder goed in staat het bloed door het lichaam te pompen. Hierdoor ontstaat er vochtophoping in de longen, wat in de volksmond vaak ‘vocht achter de longen’ genoemd wordt. Het gevolg hiervan kan zijn dat de hond last krijgt van kortademigheid. Naast vochtophoping in de longen hoopt het vocht zich ook vaak in andere weefsels en organen op. Ook neemt door de verminderde pompfunctie de doorbloeding van de belangrijkste organen in het lichaam af. DCM tast gewoonlijk de linker kant van het hart aan. DCM in de rechter zijde van het hart kan voorkomen, maar is veel zeldzamer. Bij sommige honden tast DCM beide zijden van het hart aan.

Er zijn een aantal complicaties die kunnen optreden bij DCM:

DCM is een van de meest voorkomende vorm van cardiomyopathie in honden. Grote en hele grote rassen hebben een groter risico om DCM te ontwikkelen. Hoewel de Belgische herdershond niet tot de risicorassen voor deze aandoening behoort, komt de aandoening wel voor.

De gemiddelde leeftijd waarop DCM begint is 3 tot 10 jaar, hoewel sommige rassen de ziekte al op veel jongere leeftijd kunnen krijgen. DCM is een zeer serieuze aandoening en de kans dat het dier eraan dood gaat is zeer hoog, ongeacht of het dier behandeld wordt of niet.

Top

Wat zijn de tekenen van deze ziekte?

Aan het begin van de ziekte zijn er waarschijnlijk geen klinische tekenen zichtbaar, hooguit kan de hond een wat verminderde conditie hebben. In sommige gevallen kan bij controle door een dierenarts een hartruis (gewoonlijk vrij zacht), andere abnormale hartgeluiden en/of een onregelmatig hartritme gevonden worden. Naarmate de ziekte vordert, is de kans op een dergelijke waarneming groter.

Als de pompfunctie van het hart slechter wordt, zal de bloeddruk in de aderen achter een of beide zijden van het hart toenemen. Er zal dan vochtophoping (oedeem) gaan optreden in de longen of achter de linker hartboezem. Ook vochtophoping in de buik en rondom de longen kan optreden als de rechterzijde van het hart ook aangetast is. Als oedeem gaat optreden is hartfalen nabij. Door verstoring van het hartritme kunnen zwakte, flauw vallen en helaas ook een plotselinge dood optreden, zelfs zonder voorafgaande signalen van hartfalen. Als het proces voortschrijdt kunnen de volgende symptomen gaan optreden:

Deze kenmerken zijn vooral het gevolg van vochtophoping in de longen en borst/buik. Dit verslechtert de longfunctie en geeft ook ongemak als het dier wil gaan liggen. Hartritmestoornissen kunnen leiden tot duizeligheid, flauwvallen en soms tot plotseling overlijden. Hoewel signalen van DCM zich in korte tijd kunnen ontwikkelen, is de ontwikkeling van de onderliggende hartspierafwijking en het voortschrijdend hartfalen vaak al maanden of jaren aan de gang.

Top

Oorzaken van Dilaterende Cardiomyopathie

De overgrote meerderheid van de gevallen van DCM zijn idiopatisch, hetgeen betekent dat de oorzaak onbekend is. Enkele rassen hebben echter een verhoogde aanleg om de aandoening te krijgen. Andere mogelijke oorzaken zijn:

Af en toe ontwikkelen DCM-achtige hartproblemen zich als secundair probleem bij een andere ziekte, zoals vergiftiging of een infectie. In tegenstelling tot mensen, is hartfalen bij honden en katten bijna nooit het gevolg van chronische coronaire hartziekte ("hartaanval") Bij mensen is bekend dat ook virusinfecties of immuunziekten DCM kunnen veroorzaken. Als bij mensen geen oorzaak aantoonbaar is dan schat men de kans op een erfelijke vorm op 30% tot 50%. Ongeveer 1 op de 3000 volwassen mensen heeft bij cardiologisch onderzoek kenmerken van deze aandoening.

Top

Hoe wordt DCM vastgesteld?

Een hartonderzoek door een dierenarts kan abnormale hartgeluiden (indien aanwezig) vaststellen en diverse signalen van hartfalen. Doorgaans kunnen een röntgenopname van de borst, een elektrocardiogram (ECG of hartfilmpje) of een echo uitgevoerd worden om de diagnose te bevestigen en te bepalen hoever het hart al aangetast is. Een echo kan ook gebruikt worden om rassen met een hogere incidentie te screenen. Rust en 24-uur (Holter) Ecg’s worden soms gebruikt als screening testen voor de frequente a-ritmiek die doorgaans gepaard gaat met DCM in een aantal rassen, zoals de Boxer en de Dobermann.

Om andere veroorzakers van de symptomen uit te sluiten kunnen de volgende testen gedaan worden:

De dierenarts kan ook additionele testen aanbevelen om andere aandoeningen uit te sluiten, zoals:

In sommige gevallen kan een (doorgaans zachte) hartruis, andere abnormale hartgeluiden en/of onregelmatig hartritme gehoord worden bij het onderzoek. Dit zal vooral het geval zijn als de ziekte al wat gevorderd is.

Top

Wat kan eraan gedaan worden?

Er is geen genezing voor DCM. Behandeling is gericht op het controleren van de symptomen en afremmen van het ziekteproces. De therapie wordt altijd afgestemd op de behoefte van de individuele patiënt. Aangezien de ziekte irreversibel is en de hartproblemen de neiging hebben om gestaag te verergeren, zal de behandeling doorgaans in de tijd intensiever worden (b.v. het aantal medicijnen en de dosis). Een combinatie van de volgende medicatie kan toegepast worden:

Honden die met hartfalen bij de dierenarts gebracht worden, worden behandeld met een zuurstoftherapie in combinatie met Furosemide Het is reeds mogelijk om bij honden met hartritmestoornissen chirurgisch een defibrillator te plaatsen om de hartslag te controleren.

Top

Verzorging van honden met DCM

Bij honden die DCM hebben dient de medicatie volgens voorschrift van de dierenarts verstrekt te worden. Verder moet men alert zijn op tekenen zoals moeite met ademen, toegenomen hoesten, lethargie of een plotseling onvermogen om een of meer ledematen te gebruiken. Laat de hond regelmatig door de dierenarts controleren. Let op wijzigingen in conditie.

Top

Hoe vererft DCM?

DCM kan een erfelijke aandoening zijn. De aandoening is bekend bij Dobermanns, Ierse Wolfshonden, Schotse Deerhounds, Boxers, Afghaanse Windhonden, Old English Sheepdogs (Bobtails), Duitse Doggen, Dalmatiërs, Newfoundlanders en Sint Bernhards. Bij Engelse en Amerikaanse Cocker Spaniëls en Portugese Waterhonden is DCM ook bekend. Het lijkt erop dat er verschillende genetische vormen van DCM zijn. Zo is bij Duitse Doggen aangetoond dat de reuen de aandoening vaker hebben dan teven, hetgeen kan wijzen op een X-chromosoom gelinkte recessieve vererving. In de Newfoundlander en de Boxer is een autosomale dominante vererving gevonden, terwijl een autosomale recessieve vererving beschreven is bij de Portugese Waterhond. Behalve deze voorbeelden is de wijze van vererving en de onderliggende genmutaties voor DCM bij de meeste honden onbekend. Bij mensen is bekend dat niet één, maar verschillende genen verantwoordelijk zijn voor DCM. Verder zijn bij mensen nog niet alle genen die DCM veroorzaken bekend. Of er een erfelijke vorm van DCM in Belgische herders voorkomt is onbekend.

Top

Preventie van Dilaterende Cardiomyopathie

Er is geen preventieve maatregel voor DCM bekend. Eventueel kan een vroege screening van honden van rassen met een verhoogd risico helpen om de vroege signalen nog beter te leren onderkennen. Honden die deze aandoening hebben, kunnen beter niet voor de fokkerij ingezet worden. Een vroege screening kan door een hartonderzoek te laten uitvoeren. Dit bestaat uit een Echocardiografie (hartecho, echocardiogram, ‘doppler test’). Hiervoor wordt aan beide zijde van de hond wat haar weggeschoren. Dit is nodig omdat de lucht die tussen de vacht zit het echo-onderzoek belemmert. Er worden ook elektrodes aangesloten om een Ecg te maken. Het onderzoek duurt ongeveer een half uur en de eigenaar kan erbij aanwezig zijn. De hond hoeft verder niet onder narcose. De kosten bedragen ongeveer 150-200 euro. Direct na afloop krijgt men een formulier met de uitslag mee naar huis.

Top

Geraadpleegde bronnen:

Top

Laatst gewijzigd op:

Deze pagina is onderdeel van de Hondenvraagbaak